Review – Down and out in the magical kingdom – Cory Doctorow

Dit is géén managementboek of roman. Het is een science-fiction verhaal. Hoe ik het in mijn hoofd haal om een review in de vakliteratuur-groep te plaatsen? Ik denk dat dit boek – beter dan veel andere boeken – enkele onderwerpen bespreekt waar we in onze huidige samenleving veel van kunnen leren. Het boek zegt iets over technologische vooruitgang, de waarde die we hechten aan geld en sociale verhoudingen en hoe deze drie onderwerpen, die alledrie onder spanning staan, samen kunnen komen. Reden om verder te lezen? Dat dacht ik wel!

cover voor review van Down and out in the magical kingdom

Context en de auteur
Ik wilde Down and out.. al een hele tijd lezen. Al sinds een van mijn internet-helden een webcomic tekende waarin hij een bescheiden rol speelde. Verder houdt Doctorow  zich bezig met internet-recht (copyright) en is dat ook een van mijn onderwerpen. Voor meer over Cory zie de profielpagina op zijn website.

Whuffie: sociaal kapitaal
Het meest bekende concept uit Down and out dat de buiten wereld heeft overgenomen is de Whuffie. Er is zelfs een wikipedia pagina over. De whuffie is een reputatie gebaseerde valuta. In Down and out is de technologie enorm vergevorderd en zijn we allemaal gekoppeld aan een digitaal systeem dat verder niet expliciet beschreven wordt. Iemands whuffie hoeveelheid bepaalt wat hij mag en kan doen: of hij veel en luxe mag eten, of hij iedere dag naar disneyland mag, of dat hij iedere dag hard moet werken. Maar als je lang alleen naar disneyland gaat, daalt je whuffie. En werk je iedere dag hard en ben je aardig tegen iedereen, dan stijgt je whuffie.

Een van de mooiste dingen in Down and out.. is dat je in veel verschillende situaties ziet wat voor implicaties een dergelijke economie zou hebben. Mensen gedragen zich omdat hun gedrag direct gekoppeld is aan hun vermogen om (leuke) dingen te doen. Er is een ‘we’re all in this together’ gevoel – aan de oppervlakte. Maar Doctorow laat erg mooi zien hoe er onder de oppervlakte altijd allerlei politieke stromingen zijn. Tijdens het lezen kon ik niet laten hoe sterk dit boek (2002) iets zegt over de huidige werkelijkheid, waarin facebook, LinkedIn en personal brands een fundamentele rol in de arbeidsmarkt beginnen te spelen. De link naar sociale valuta is snel gemaakt, ookal hangen we er nog geen cijfers aan.

Het boek dateert van ver voor de economische crisis, anders zou het wellicht als een kritiek daarop gelezen kunnen worden. Ondertussen is het interessant om mee te nemen dat er compleet andere monetaire systemen denkbaar zijn. En dat een dergelijk systeem heel veel wenselijk gedrag kan veroorzaken. En een hoop efficiëntie. Ik zou haast zeggen: als je economie zou moeten uitleggen aan aliens, dan zou je zoiets willen kunnen zeggen.

Lees overigens ook een erg leuk artikel op techcrunch over o.a. The whuffie bank.

Wat is er nog meer leuk?
Down and out is verder een goed geschreven boek. Het volgt de lijn van veel s-f boeken door de vraag te stellen ‘als we dit en dat aan deze wereld zouden veranderen, wat gebeurt er dan?’ en geeft een goed antwoord op die vraag. Het is een interessant gedachte-experiment en is in het kader van huidige ontwikkelingen (facebook die alle berichtgeving overneemt in de vorm van Facebook messages, de economische crisis) zeker de moeite waard.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *